De temperatuur van uw paard meten

Wat is normaal en wanneer is het koorts?

Uw paard doet raar. Lusteloos, geen trek in eten, zweterig zonder dat er gereden is. Vaak zit er een verhoogde temperatuur achter. Maar hoe meet u die juist, en vanaf welke waarde belt u de dierenarts? We zetten het op een rij.

Wat is de normale temperatuur van een paard?

De normale lichaamstemperatuur van een volwassen paard ligt tussen 37,5°C en 38,5°C. Jonge paarden en veulens hebben van nature een iets hogere temperatuur, tot ongeveer 38,8°C.

Kleine schommelingen zijn normaal. Na een stevig training, bij hitte of in de late namiddag kan de waarde licht oplopen. Meet daarom liefst in rust, op een vast moment van de dag. Zo weet u wat normaal is voor uw paard, niet voor een gemiddeld paard uit een boek.

Wanneer spreekt men van koorts bij paarden?

Er is sprake van koorts wanneer de temperatuur boven 38,5°C stijgt. Hoe hoger de temperatuur, hoe urgenter de situatie:

Boven 40°C? Dan belt u meteen. Wachten is geen optie.

Hoe meet u de temperatuur van een paard?

Er is maar één manier die betrouwbaar is: rectaal, dus via de aarsopening. Klinkt oncomfortabel, maar het is binnen een minuut gebeurd. Rustig aanpakken, en de meeste paarden merken het amper.

Wat u nodig heeft:

• Een digitale of kwikvrije thermometer
• Vaseline of glijmiddel
• Optioneel: een touwtje om de thermometer aan de staart te bevestigen, handig tegen “verliezen”

Zo doet u het:

1. Stel uw paard gerust en ga aan de zijkant van de achterhand staan. Nooit recht achter.
2. Breng de thermometer in met lichte draaibeweging, ongeveer 5 tot 7 cm diep.
3. Houd hem schuin tegen de darmwand; anders meet u de temperatuur van de mest in plaats van die van uw paard.
4. Wacht op het signaal (digitaal) of tel 2 minuten af (kwikvrije analoge).
5. Noteer de waarde, het tijdstip en wat uw paard net daarvoor heeft gedaan.

Eerste keer? Oefen wanneer uw paard gezond is. Dan weet u hoe hij normaal reageert en heeft u meteen een betrouwbare referentiewaarde.

Symptomen die vaak samengaan met koorts

Koorts komt zelden alleen. Let ook op deze signalen:

• Lusteloos gedrag: minder actief, hoofd hangt laag
• Weinig eetlust, of helemaal geen trek in hooi
• Snellere ademhaling of hartslag in rust
• Zweten zonder dat er gereden is
• Loopneus of hoest, vaak een teken van een luchtweginfectie
• Trillen of rillen, zelfs bij warm weer

Eén symptoom apart zegt niet veel. De combinatie met een verhoogde temperatuur wel.

Wat zijn veelvoorkomende oorzaken van koorts bij paarden?

Koorts is een reactie van het immuunsysteem, het lichaam is ergens tegen aan het vechten. De meest voorkomende oorzaken:

• Virale infecties zoals paardeninfluenza of rhinopneumonie
• Bacteriële infecties in luchtwegen, darmen of bij wonden
• Tandproblemen of abcessen, die vaak langer onopgemerkt blijven
• Koliek: bij hevige buikpijn kan de temperatuur mee stijgen
• Hittestress bij extreme warmte zonder genoeg water en schaduw

Koorts is dus een symptoom, geen ziekte. Behandel niet alleen de koorts, zoek uit wat eronder zit.

Wanneer belt u de dierenarts?

Pak de telefoon als:

• De temperatuur boven 39°C zit
• De koorts langer dan 24 uur blijft hangen
• Uw paard niet meer drinkt of eet
• Er andere ernstige signalen zijn: koliek, zware ademhaling, extreme lusteloosheid
• Uw paard recent contact had met andere paarden, want dan kan het om een besmettelijke aandoening gaan

Twijfelt u? Bel toch. Een kort overleg aan de telefoon kost niks, en helpt u inschatten of u kunt blijven observeren of meteen moet ingrijpen.

Praktische tip: hou een logboek bij

Noteer een paar keer per jaar de basiswaarden van uw paard in rust: temperatuur, hartslag, ademhaling. Klein werk, groot verschil op het moment dat er iets niet klopt. U weet dan meteen of een meting afwijkt van wat voor uw paard normaal is.

Bewaar het lijstje bij de stalkaart. Dan ligt het klaar als u het écht nodig heeft.

Tot slot

Temperatuur meten klinkt simpel, en dat is het ook. Maar het is wel één van die kleine handelingen die op een slechte dag het verschil maakt. Zorg dat er een digitale thermometer in uw EHBO-kit ligt, weet wat normaal is voor uw paard, en herken het moment dat u moet bellen.

Twijfelt u of iets nog “gewoon” is? Check dan even bij een erkend paardendierenarts.